Gốm Chu Đậu Hải Dương

NGUỒN GỐC LỊCH SỬ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA GỐM CHU ĐẬU HẢI DƯƠNG

Được mệnh danh là “linh hồn” của gốm cổ truyền Việt Nam và khiến các lãnh đạo Mỹ, Hàn, Nhật… cùng hàng triệu người sành gốm khắp các quốc gia trên thế giới phải trầm trồ mê đắm, gốm Chu Đậu Hải Dương vừa làm quà tặng sang trọng đẳng cấp, vừa làm vật phong thủy ý nghĩa tốt đẹp.

Lý do nào đã giúp gốm Chu Đậu Hải Dương được nhiều người say mê đến thế? Và đâu là tác phẩm “tinh hoa nhất” của gốm Chu Đậu? Nếu bạn muốn hiểu rõ giá trị đích thực của quà tặng gốm Chu Đậu thì hãy đọc chậm bài viết này nhé!

1. Địa chỉ gốm Chu Đậu ở đâu?

Cái tên gốm Chu Đậu của tỉnh Hải Dương chẳng còn xa lạ gì với những người yêu gốm. Các tác phẩm gốm mang màu men cổ điển và vô cùng độc đáo được gắn với cái tên này bởi lô gốm cổ vật đầu tiên được khai quật nằm ở Thôn Chu Đậu, Xã Thái Tân, Huyện Nam Sách, Tỉnh Hải Dương – vùng quê nằm trên tả ngạn sông Thái Bình.

Làng gốm Chu Đậu cổ truyền trực thuộc xã Thái Tân, huyện Nam Sách, Hải Dương
Làng gốm Chu Đậu cổ truyền trực thuộc xã Thái Tân, huyện Nam Sách, Hải Dương

Ngày nay, khi về với làng gốm Chu Đậu, Xã Thái Tân, Huyện Nam Sách, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng các tác phẩm gốm cổ có tuổi đời 500-600 năm mà còn mê mẩn bởi hàng ngàn mẫu gốm mới ra lò có hoa văn tinh xảo, đường nét bay bổng không hề thua kém gốm cổ xa xưa.

2. Những “nốt thăng trầm” của lịch sử gốm Chu Đậu

Có thể nói, gốm Chu Đậu là dòng gốm cổ truyền trải qua nhiều biến cố nhất, nhiều thịnh suy nhất trong lịch sử gốm Việt Nam. Có những lúc gốm Chu Đậu phát triển thăng hoa rực rỡ (thế kỷ XII – đầu thế kỷ XVII), có lúc biến mất như chưa từng tồn tại sau chiến tranh Lê – Mạc (từ cuối thế kỷ XVII – XX), rồi chúng lại hồi sinh mạnh mẽ như một kỳ tích.

2.1 Nguồn gốc ra đời và “thời hoàng kim” của gốm cổ Chu Đậu

Theo lịch sử ghi chép lại, gốm Chu Đậu ra đời từ thế kỷ XII tại Nam Sách Châu (huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương thời nay). Dòng gốm này thịnh vượng nhất vào khoảng thế kỷ XV-XVI.

Dưới thời Lý – Trần – Lê – Mạc, Chu Đậu không chỉ là dòng gốm “trong như ngọc, sáng như ngà, tiếng kêu như chuông” được các bậc vua chúa ưa chuộng mà chúng còn được các thương lái trong và ngoài nước săn tìm.

Qua nhiều di chỉ khảo cổ học ở Nhật Bản, Philipines, Malaysia, Brunei… các chuyên gia đã tìm thấy vô số hiện vật gốm Chu Đậu có niên đại từ thế kỷ XIV- đầu thế kỷ XVII.

Hơn thế nữa, các cổ vật Chu Đậu đã có mặt ở 46 bảo tàng lớn nhỏ trải dài từ Á sang Âu: Seattle Art (Seattle – Mỹ) Kyoto National (Nhật), Art Gallery (Úc), Bảo tàng Lịch sử và nghệ thuật Hoàng gia Mariemont ở Bỉ… Và nhất là chiếc bình gốm Hoa Lam ở bảo tàng Tokapi Saray (Thổ Nhĩ Kỳ) được mua bảo hiểm lên tới 1 triệu USD (hơn 23 tỷ đồng).

Ngoài ra, trong cuộc khai quật con tàu đắm ở Cù Lao Chàm (1997), các nhà khảo cổ đã tìm ra hơn 240.000 cổ vật gốm Chu Đậu có niên đại từ thế kỷ XIV-XVII. Dù bị chôn vùi trong nước biển nhưng vẫn còn hàng ngàn độc bản gốm Chu Đậu sáng bóng, vẹn nguyên như thuở ban đầu.

Tất cả những điều này chứng minh gốm Chu Đậu đã theo những con thuyền lớn của các thương lái tỏa đi khắp năm châu, bốn biển thời bấy giờ.

Trong cuộc chiến tranh Lê – Mạc loạn lạc đã khiến việc sản xuất các sản phẩm gốm Chu Đậu đình trệ. Và nhà nghiên cứu Tăng Bá Hoành nhận định: Thời điểm nhà Mạc suy vong là lúc gốm Chu Đậu đi vào quên lãng.

2.2 Gốm Chu Đậu hồi sinh

Dấu mốc lịch sử đánh dấu sự trở lại của gốm Chu Đậu sau 400 năm thất truyền đó là bức thư của ông Makato Anabuki (Nguyên Bí thư Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam) gửi vào năm 1980.

Tại chuyến công tác ở Thổ Nhĩ Kỳ, ông Makato Anabuki phát hiện ra chiếc bình gốm Hoa Lam được trưng bày ở bảo tàng Takapisaray có ghi dòng chữ “Thái Hòa bát niên Nam Sách châu, tương nhân Bùi thị Hý bút” ý nghĩa năm Thái Hòa thứ 8, thợ gốm Bùi Thị Hý vẽ).

Ngay lập tức, Nguyên Bí Thư Anabuki đã viết thư nhờ Bí Thư Tỉnh Ủy Hải Dương Ngô Duy Đông tìm kiếm xuất xứ của chiếc bình gốm. Lần theo thông tin quý báu này, Tỉnh ủy Hải Dương đã tiến hành khai quật làng gốm Chu Đậu. Từ đây, hàng ngàn cổ vật thủ công mỹ nghệ cao cấp được phát hiện trong sự sung sướng vỡ òa.

Ngay sau sự kiện này, công cuộc phục hưng làng gốm đã bắt đầu. Năm 2003, lô gốm Chu Đậu đầu tiên ra lò đánh dấu sự hồi sinh của làng gốm “vang bóng một thời”.

2.3  Đặc điểm của gốm Chu Đậu

Gốm Chu Đậu được các nhà phong thủy đánh giá là dòng gốm hội tụ đủ các yếu tố Đất – Nước – Lửa: Đất làm nên xương cốt lấy từ đất sét lắng đọng từ Lục Đầu Giang (nơi giao thoa của 6 dòng sông lớn) nên có dộ mịn, dẻo hoàn và cứng cáp hoàn mỹ. Nước nhào nặn tạo nên hình hài và Lửa thiêng luyện gốm cứng cáp chắc chắn. Gõ nhẹ lên xương gốm sẽ nghe tiếng kêu trong như tiếng chuông chùa tạo cảm giác yên bình, nhẹ nhõm.

Men gốm “trong như ngọc, trắng như ngà” làm từ tro của vỏ trấu lúa nếp cái hoa vàng. Chính men gốm hoàn hảo này đã giúp hàng ngàn cổ vật dưới đáy biển Cù Lao Chàm vẫn giữ vẹn nguyên vẻ đẹp sáng bóng trước sự bào mòn của nước và muối biển.

Các đại biểu tham quan câc hiện vật gốm Chu Đậu sáng 15/11 tại Bảo tàng tỉnh Hải Dương. Ảnh: TTXVN
Các đại biểu tham quan câc hiện vật gốm Chu Đậu sáng 15/11 tại Bảo tàng tỉnh Hải Dương. Ảnh: TTXVN

Đặc biệt hơn, dòng men gốm tro trấu thiên nhiên đã xác lập Kỷ lục Độc bản Việt Nam, được cả thế giới ngợi ca về độ bền cũng như giá trị nghệ thuật đỉnh cao.

Hoa văn gốm Chu Đậu mang “hơi thở” của Đạo Phật. Mỗi tác phẩm đều có sự hiện diện của hoa sen tượng trưng cho tâm hồn cao khiết, thiện lương và mang lại sự thảnh thơi, an lạc cho chủ nhân.

Các biểu tượng quân hàm, quân hiệu “lộc vua ban”, họa tiết cúc đại đóa trên thân gốm Chu Đậu còn gắn liền với bậc chính nhân quân tử hay họa tiết lông chim Lạc Việt thể hiện khát khao về cuộc sống Tự Do – Độc Lập cũng trở thành biểu tượng riêng biệt giúp gốm Chu Đậu giữ vững “ngôi vương” trong làng gốm cổ Việt Nam.

3. Top bình gốm Chu Đậu được “săn tìm” nhiều nhất

3.1 Bình giọt ngọc hút tài lộc gốm Chu Đậu  

Bình giọt ngọc gốm Chu Đậu có cấu trúc: miệng loe chiêu tài lộc, bụng căng tròn giữ tiền tài và cổ thắt eo cho may mắn không bị thất thoát.

Hơn thế nữa, bình giọt ngọc gốm Chu Đậu vẽ vàng hội tụ đủ Kim – Mộc – Thủy – Hỏa Thổ: Kim là vàng 24k, Mộc là men tro trấu, Thủy là nước nhào nặn gốm, Hỏa là lửa nung gốm, Thổ là đất sét tinh khiết. Nhờ sự quân bình âm dương ngũ hành mà sản phẩm trở thành “vật gia bảo” bổ trợ trực tiếp về tiền bạc, kích cầu vượng khí, đẩy vận làm ăn, mua may bán đắt.

3.2 Bình Âm Dương gốm Chu Đậu “Phu Thê Hòa Hợp”

Cặp bình Âm Đương hay còn gọi là cặp “Phu Thê Hòa Hợp” gồm 2 sản phẩm:

Đầu tiên là bình gốm Hoa Lam cổ thẳng thân tròn họa tiết cúc đại đóa gắn liền với hình ảnh người đàn ông chính trực, thông minh, bản lĩnh làm nên nghiệp lớn.

Thứ hai là bình Tỳ Bà dáng “thắt đáy lưng long” mang họa tiết Tứ Cảnh Xuân Hạ Thu Đông bốn mùa tươi tốt đề cao đức hạnh, sự giỏi giang của người phụ nữ: khéo chiều chồng, giỏi chăm con.

Hai chiếc bình song hành bên nhau giúp vợ chồng gia chủ cân bằng vượng khí, âm dương hòa hợp, tình cảm thắm thiết bền chặt, yêu thương và thấu hiểu.

3.3 Bình Phượng Hoàng gốm Chu Đậu

Điểm nhấn thú vị của bình phượng hoàng là cổ bình có họa tiết rồng thiêng vẫy vùng với mây xanh mang ý nghĩa cuộc sống thăng hoa.

Vai bình mang họa tiết chim Phượng Hoàng cao quý giàu ý nghĩa: Đầu mang vương miện đại diện cho quyền lực và công lý, mắt là ánh sáng mặt trời mặt trăng, bộ lông tuyệt sắc đại diện cho ngũ hành hội tụ.

3.4 Bình phú quý gốm Chu Đậu

Nếu như Bình Giọt Ngọc cổ ngắn thân tròn đầy đặn thì bình Phú Quý lại mang đến một tinh thần khác: thanh thoát hơn, quý phái và mềm mại hơn. Cổ bình dáng cao nhưng tương đối nhỏ, giúp cho lộc phước không bị thất thoát. Thân bình đầy đặn và miệng bình loe tròn hút tiền tài, cát vượng an khang.

3.5 Lộc bình gốm Chu Đậu

Trong quan niệm dân gian, lộc bình luôn phải đi theo đôi theo cặp cũng giống như vợ chồng luôn có lứa có đôi.

Hơn thế nữa, cặp lộc bình song hành còn mang ý nghĩa quân bình âm dương, hợp sức trừ tà, xóa bỏ những điều xui rủi và đem lại cuộc sống khởi sắc cho gia đình. Đó là lý do các cặp bình gốm Chu Đậu được nhiều người săn tìm.

3.6 Mai bình tích lộc gốm Chu Đậu

Vẫn là kiểu dáng miệng loe chiêu tài, cổ thắt giữ vượng khí không thất thoát nhưng phần bụng của Mai Bình Tích Lộc lại cao và sâu hơn so với bình giọt ngọc và lộc bình.

Thiết kế độc đáo này không chỉ giúp sản phẩm trông mềm mại hơn mà chúng còn gắn liền với giá trị phong thủy sâu sắc. Theo đó, tài lộc không chỉ được kéo về dồi dào sôm tụ. Mà qua thời gian, may mắn sẽ lắng đọng, phúc đức sẽ được tích lũy và lưu truyền đến đời sau.

Ngoài ra, đáy của mai bình tích lộc thường tích hợp họa tiết thẻ bài sắc phong của nhà vua. Điều này góp phần giúp gia chủ có công danh sáng lạng, thăng quan tiến chức tốt, học hành thi cử đỗ đạt cao.

4. Đâu là địa chỉ bán gốm Chu Đậu chuẩn xịn, giá tốt nhất tại Hà Nội?

Đại lý Gốm Chu Đậu - Decopro.vn
Đại lý Gốm Chu Đậu – Decopro.vn

Theo đánh giá của dân chơi gốm có nghề ở Hà Nội, Decopro.vn là một trong những Shop quà tặng gốm Chu Đậu chuẩn gốc, xưởng sản xuất trực tiếp gốm Chu Đậu vẽ vàng tại Nam Sách – Hải Dương.

+ Xưởng làm chủ quy trình sản xuất gốm cổ truyền.

+ Chủ động làm khuôn, lên thiết kế, xử lý nguyên vật liệu trực tiếp.

+ Chất lượng vàng nhập khẩu trực tiếp từ Cộng hòa Liên bang Đức.

+ Nghệ nhân đều được đào tạo chuyên sâu và tâm huyết với nghề.

+ Hệ thống lò nung hiện đại với quy mô lớn tại Hải Dương

Thông tin liên hệ mua gốm Chu Đậu chuẩn gốc, giá tốt:

+ Showroom trưng bày tại Hà Nội: số 22 ngõ 129 Nguyễn Xiển, P. Hạ Đình, Q. Thanh Xuân, Hà Nội

+ Văn phòng đại diện tại Hải Dương: Số 47 Nguyễn Thượng Mẫn, P. Nguyễn Trãi, TP Hải Dương.

+ Xưởng sản xuất: xã Thái Tân, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương.

+ Hotline: 0969 534 568 – 0898 434 568.